Trước bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và tình trạng ô nhiễm môi trường gia tăng, các đô thị tại Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi mô hình phát triển. Việc hướng tới không gian sống xanh, an toàn và có khả năng thích ứng trở thành mục tiêu quan trọng, đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ của nhiều giải pháp từ chính sách, công nghệ, tài chính đến nâng cao nhận thức xã hội.

Trong những năm qua, Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình hợp tác quốc tế để huy động nguồn lực, công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản lý. Một trong những dự án tiêu biểu là “Lồng ghép chống chịu biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường để phát triển các đô thị xanh loại II”, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) thực hiện.

Theo Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường, dự án này tập trung vào việc nâng cao năng lực thể chế trong quản lý môi trường, đồng thời cải thiện khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu, nhằm định hướng phát triển bền vững cho các đô thị loại II.

Dự án gồm 4 hợp phần chính:

1. Xây dựng khung chính sách quốc gia về bảo vệ môi trường và ứng phó khí hậu.

2. Thí điểm các mô hình phát triển đô thị xanh tại ba thành phố.

3. Nghiên cứu và áp dụng cơ chế tài chính mới để phòng ngừa rủi ro khí hậu.

4. Hỗ trợ quy hoạch môi trường tổng hợp và thích ứng khí hậu ở cấp tỉnh, thành phố.

Ba địa phương được lựa chọn thí điểm là Huế, Tuyên Quang (TP. Hà Giang trước đây) và Phú Thọ (TP. Vĩnh Yên trước đây). Tại đây, dự án triển khai nhiều hoạt động như: hội thảo, tập huấn, xây dựng văn bản pháp luật, áp dụng công cụ pháp lý – kỹ thuật, quy hoạch hành động phát triển đô thị xanh (GCAP), quản lý đô thị thông minh, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, sản xuất và tiêu dùng bền vững, đồng thời thử nghiệm tiêu chí nhãn sinh thái cho các sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường.

Ngoài việc tập trung cải thiện hạ tầng và quản lý môi trường, dự án cũng đặc biệt chú trọng đến công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến khích sự tham gia của chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành các đô thị xanh loại II có khả năng thích ứng hiệu quả trước biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, dự án còn xây dựng bộ hướng dẫn đánh giá mức độ dễ bị tổn thương của đô thị loại II trước tác động khí hậu, cũng như hỗ trợ doanh nghiệp trong việc kiểm kê khí nhà kính, đáp ứng lộ trình phát thải ròng bằng 0 mà Việt Nam đã cam kết.