1. Bắt đầu từ bài toán của dự án, không phải từ checklist

Figure 1: ARDOR Green đạt chứng nhận LEED Proven Provider recognition, trở thành một trong 3 đơn vị duy nhất tại Việt Nam đạt tiêu chuẩn này

Một nhà máy FDI có thể cần đáp ứng yêu cầu LEED của tập đoàn mẹ. Một tòa nhà văn phòng cần đồng thời kiểm soát chi phí vận hành và nâng cao chất lượng môi trường làm việc. Một dự án đang vận hành có thể cần cải thiện hiệu suất năng lượng, trong khi một dự án mới lại cần xác định ngay từ đầu nên theo LEED, LOTUS, EDGE hay một hệ thống khác.

Vì vậy, công việc của ARDOR Green bắt đầu bằng việc hiểu mục tiêu đầu tư và điều kiện thực tế của dự án.

Ở giai đoạn đầu, đội ngũ có thể cùng chủ đầu tư xác định mục tiêu chứng nhận, phân tích tính khả thi, xây dựng ma trận trách nhiệm, tổ chức Eco-Charette và thiết lập lộ trình để các yêu cầu về phát triển bền vững được tích hợp vào quá trình thiết kế thay vì bổ sung sau khi phương án gần như đã hoàn thiện. 

Cách tiếp cận này đặc biệt quan trọng bởi nhiều quyết định ảnh hưởng lớn nhất tới hiệu năng công trình lại được đưa ra rất sớm: hướng công trình, hình khối, tỷ lệ kính, cấu tạo lớp vỏ, giải pháp che nắng hay tổ chức thông gió.

Khi những yếu tố này đã được cố định, việc cải thiện hiệu năng ở giai đoạn sau thường trở nên phức tạp và tốn kém hơn.

2. Dùng mô phỏng để biến mục tiêu bền vững thành quyết định thiết kế 

Figure 2: Coca-Cola Long An Factory đạt chứng nhận LEED Gold, tư vấn bởi ARDOR Green.

Một trong những nhóm hoạt động quan trọng của ARDOR Green là Building Physics – nghiên cứu và mô phỏng vật lý công trình.

Thay vì chỉ đánh giá một thiết kế sau khi hoàn thành, các công cụ mô phỏng được sử dụng để kiểm tra nhiều kịch bản trước khi quyết định được đưa vào bản vẽ.

Phạm vi phân tích của ARDOR Green hiện bao gồm mô phỏng năng lượng công trình, phân tích mặt đứng và thiết kế thụ động, CFD cho thông gió, phân tích chiếu sáng tự nhiên, tiện nghi nhiệt, chất lượng không khí và các yếu tố liên quan đến hiệu năng lớp vỏ công trình.

Những phân tích này có thể trả lời các câu hỏi rất cụ thể:

• Tỷ lệ kính - tường bao nhiêu là phù hợp?
• Hướng nào cần tăng cường che nắng?
• Loại kính với U-value và SHGC nào phù hợp với mục tiêu năng lượng?
• Giải pháp thông gió tự nhiên có khả thi hay không?
• Điều chỉnh thiết kế lớp vỏ có thể giảm tải cho hệ thống điều hòa đến mức nào?
• Đâu là phương án cân bằng tốt hơn giữa chi phí đầu tư và hiệu suất vận hành?

Nhờ đó, mô phỏng không chỉ là một bước tính toán phục vụ chứng nhận mà trở thành công cụ hỗ trợ quá trình ra quyết định thiết kế.

3. Kết nối kiến trúc, MEP, vật liệu và mục tiêu công trình xanh

Figure 3: Starlake Urban Complex đạt chứng nhận LEED Platinum certification, tư vấn bởi ARDOR Green.

Hiệu năng của một công trình không đến từ một giải pháp riêng lẻ.

Thiết kế kiến trúc ảnh hưởng tới tải nhiệt. Lớp vỏ ảnh hưởng tới công suất điều hòa. Thiết bị MEP ảnh hưởng tới năng lượng vận hành. Vật liệu ảnh hưởng tới carbon hàm chứa và chất lượng môi trường trong nhà.

Do đó, ARDOR Green làm việc cùng nhiều bộ môn trong dự án - từ kiến trúc, kết cấu và MEP đến cảnh quan, nhà thầu và nhà cung cấp - để đưa các yêu cầu công trình xanh vào cùng một quá trình phối hợp.

Ở đây, vai trò của tư vấn không phải là đưa thêm càng nhiều công nghệ “xanh” càng tốt.

Ngược lại, mục tiêu là tìm ra tổ hợp giải pháp phù hợp nhất với từng dự án: trước hết giảm nhu cầu sử dụng năng lượng thông qua thiết kế thụ động, sau đó mới tối ưu hệ thống kỹ thuật và lựa chọn thiết bị tương ứng.

Cách tiếp cận này cũng cho phép chủ đầu tư so sánh các phương án dựa trên đồng thời ba yếu tố: hiệu năng – chi phí – khả năng triển khai.

4. Từ bản vẽ sang công trường

Một phương án tốt trên mô hình chỉ tạo ra giá trị khi được triển khai đúng ngoài thực tế.

Vì vậy, khi dự án chuyển sang giai đoạn thi công, phạm vi công việc tiếp tục với việc rà soát vật liệu và thiết bị, theo dõi các yêu cầu liên quan đến công trường và phối hợp quá trình kiểm tra, nghiệm thu.

Các hạng mục có thể bao gồm vật liệu có hàm lượng VOC thấp, sản phẩm có hồ sơ môi trường hoặc chứng nhận bền vững, thiết bị cơ điện hiệu suất cao, quản lý chất thải xây dựng và các yêu cầu về chất lượng không khí trong quá trình thi công.

ARDOR Green cũng cung cấp dịch vụ Fundamental và Enhanced Commissioning, cùng các hoạt động phân tích và kiểm toán năng lượng. 

Commissioning đặc biệt quan trọng bởi nó tạo cầu nối giữa ý định thiết kế và cách hệ thống thực sự hoạt động sau khi lắp đặt.

5. Hiệu năng sau bàn giao mới cho thấy thiết kế có thực sự hiệu quả

Khoảng cách giữa hiệu năng dự kiến trong thiết kế và kết quả thực tế khi công trình vận hành - thường được gọi là Performance Gap - là một trong những vấn đề lớn của ngành công trình xanh.

Một tòa nhà có thể được mô phỏng rất tốt nhưng vẫn tiêu thụ nhiều năng lượng hơn dự kiến nếu thiết bị được cài đặt không đúng, hệ thống vận hành không tối ưu hoặc hành vi sử dụng khác với giả định ban đầu.

Vì vậy, dữ liệu vận hành ngày càng trở thành phần tiếp nối tự nhiên của quá trình tư vấn.

Các chỉ số như tiêu thụ điện, nước, chất lượng không khí trong nhà, CO₂ hay các thông số liên quan đến tiện nghi người sử dụng cho phép đội ngũ dự án kiểm tra liệu những mục tiêu đặt ra ở giai đoạn thiết kế có thực sự được duy trì hay không. 

Đây cũng là lý do thị trường đang dần chuyển từ câu hỏi:

“Công trình đạt chứng nhận gì?” sang “Công trình đang vận hành như thế nào?”

6. The Six8: Khi công trình xanh tiếp tục được nâng cấp sau vận hành

Figure 4: The SIX8 Building, một trong những dự án tiêu biểu của ARDOR Green, được thiết kế theo tiêu chẩun EDGE Advanced and LEED Platinum O+M.

The SIX8 tại TP.HCM là một ví dụ cho cách quá trình phát triển bền vững có thể tiếp tục sau khi dự án đã đạt mục tiêu ban đầu.

Dự án ban đầu tập trung vào hiệu quả tài nguyên theo EDGE. Trong quá trình tư vấn, phạm vi được mở rộng sang các yếu tố như chất lượng môi trường trong nhà, kiểm soát CO₂, ánh sáng tự nhiên và tiện nghi nhiệt.

Công trình sau đó đạt EDGE Advanced và tiếp tục đạt LEED Platinum O+M khi đi vào vận hành. 

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở hai chứng nhận.

Hai giai đoạn đánh giá phản ánh hai câu hỏi khác nhau: một bên xem xét cách công trình được thiết kế để sử dụng tài nguyên hiệu quả; bên còn lại đặt trọng tâm mạnh hơn vào cách tài sản thực sự được quản lý và vận hành.

7. Nhà máy TTI: dùng dữ liệu để tránh đầu tư dư thừa

Figure 5: TTI Techtronic Industries tại khu công nghiệp cao TP. HCM, đạt chứng nhận LEED Gold

Ở một loại hình khác, Nhà máy TTI tại Khu Công nghệ cao TP.HCM đặt ra đồng thời hai yêu cầu: đáp ứng mục tiêu LEED Gold và kiểm soát chi phí đầu tư.

ARDOR Green tham gia từ giai đoạn Eco-Charette và sử dụng mô phỏng năng lượng, phân tích vi khí hậu cùng quá trình phối hợp với kiến trúc sư và kỹ sư MEP để đánh giá nhu cầu vận hành của công trình. 

Thay vì mặc định rằng công trình xanh cần bổ sung thêm thiết bị, kết quả phân tích được sử dụng để xem xét lại chính công suất của hệ thống.

Điều đó cho thấy một nguyên tắc quan trọng: tối ưu công trình xanh đôi khi không phải là đầu tư thêm, mà là xác định chính xác thứ gì thực sự cần được đầu tư.

8. Một công trình xanh được tạo ra trong cả quá trình

Đối với ARDOR Green, chứng nhận vẫn là một công cụ quan trọng: nó cung cấp một bộ tiêu chí, quy trình kiểm chứng và ngôn ngữ chung để chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu và đơn vị vận hành cùng làm việc.

Nhưng giá trị của dự án không chỉ nằm trên tấm chứng nhận.

Giá trị đó được hình thành từ những quyết định nhỏ trong suốt vòng đời công trình: một mặt đứng được tối ưu tốt hơn, một hệ thống MEP được lựa chọn đúng công suất hơn, một vật liệu có tác động môi trường thấp hơn, một hệ thống được commissioning đúng cách, hay một dữ liệu vận hành được theo dõi đủ lâu để phát hiện cơ hội cải thiện.

Đó cũng là cách ARDOR Green tiếp cận công trình xanh: kết nối mục tiêu bền vững với thiết kế, kỹ thuật và dữ liệu để những giá trị được đặt ra trên bản vẽ có thể tiếp tục tồn tại khi công trình đi vào vận hành.