Giới thiệu hệ thống công trình xanh LOTUS

LOTUS là bộ tiêu chí đánh giá công trình xanh đầu tiên được phát triển riêng cho ngành xây dựng Việt Nam. Được khởi xướng bởi Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) – một sáng kiến phi lợi nhuận thuộc tổ chức Green Cities Fund (California, Hoa Kỳ), hệ thống này hoạt động hoàn toàn tự nguyện. VGBC hiện đang vận hành thông qua Công ty TNHH Doanh nghiệp Xã hội Công trình xanh Việt Nam, chịu trách nhiệm đánh giá – chứng nhận các dự án LOTUS cũng như tổ chức các khóa đào tạo liên quan.

Mục tiêu của LOTUS tương đồng với các hệ thống công trình xanh quốc tế, nhưng được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế Việt Nam. Hệ thống này đặt ra các chuẩn mực và định hướng để ngành xây dựng tiến tới sử dụng hiệu quả tài nguyên và áp dụng giải pháp thân thiện với môi trường. Từ phiên bản thử nghiệm năm 2010 đến nay, LOTUS đã trải qua nhiều lần cập nhật, mới nhất là phiên bản LOTUS NC V3 – dành cho công trình xây mới, phát hành vào tháng 4/2019.

Hiện LOTUS áp dụng cho nhiều loại hình dự án với 6 bộ công cụ chính:

LOTUS NC v3: cho công trình xây mới/cải tạo lớn (≥ 2.500 m² GFA)

LOTUS BIO: cho công trình đang vận hành

LOTUS Homes: cho nhà ở riêng lẻ

LOTUS SB: cho công trình phi nhà ở < 2.500 m²

LOTUS Interiors: cho dự án hoàn thiện nội thất

LOTUS Small Interiors: cho nội thất < 1.000 m²

Ứng dụng và cấu trúc của LOTUS

LOTUS là một hệ thống đánh giá khoa học và khách quan, kết hợp chặt chẽ giữa các tiêu chí quốc tế và điều kiện thực tiễn tại Việt Nam. Các ứng dụng chính bao gồm:

Lập mục tiêu phát triển bền vững cho dự án;

Là tài liệu tham khảo cho thiết kế, thi công, vận hành;

Nâng cao nhận thức thông qua đào tạo;

Đánh giá – chứng nhận độc lập, minh bạch.

Hệ thống LOTUS được chia thành các điều kiện tiên quyết (Prerequisites) và các tiêu chí tự nguyện (Optional Credits), được tổ chức theo các nhóm chính:

Năng lượng

Nước

Vật liệu & Tài nguyên

Sức khỏe & Tiện nghi

Địa điểm & Sinh thái

Quản lý

Nhóm Bonus dành cho sáng tạo hoặc hiệu suất vượt trội

Dự án cần đạt ít nhất 40% tổng điểm (không tính điểm thưởng) để đạt chứng nhận “LOTUS Certified”. Các mức chứng nhận cao hơn gồm:

Bạc: 55%

Vàng: 65%

Bạch kim: 75%

Quy trình 6 bước để đạt chứng nhận LOTUS

Bước 1: Lựa chọn công cụ đánh giá phù hợp và xác lập mục tiêu

Dựa vào loại hình và quy mô, đội dự án chọn công cụ LOTUS thích hợp. Việc xác định sớm các mục tiêu xanh (mức chứng nhận, tiết kiệm năng lượng, nước...) giúp định hướng rõ ràng. Workshop “eco-charrette” có thể được tổ chức sớm với sự tham gia của các bên liên quan nhằm đánh giá tính khả thi và tích hợp các giải pháp hiệu quả.

Bước 2: Đăng ký với VGBC

Dự án gửi mẫu đăng ký đến VGBC và ký thỏa thuận đánh giá. Sau khi hoàn tất thủ tục, dự án được cấp mã PIN và truy cập bộ tài liệu trình nộp hồ sơ, đồng thời được chỉ định một đại diện hỗ trợ từ VGBC.

Bước 3: Thiết kế và nộp Hồ sơ Thiết kế

Khi thiết kế cơ sở bắt đầu, dự án nên có chuyên gia công trình xanh phối hợp với nhóm thiết kế, sử dụng các công cụ mô phỏng và giải pháp thụ động nhằm tối ưu hóa hiệu năng từ đầu.

Bước 4: Đánh giá Hồ sơ Thiết kế

Sau khi nộp hồ sơ, VGBC sẽ đánh giá trong vòng 8 tuần. Nếu đạt đủ điểm, dự án được cấp chứng nhận LOTUS tạm thời, có hiệu lực trong 18 tháng sau hoàn công.

Bước 5: Thi công và hoàn thiện Hồ sơ Hoàn công

Trong quá trình xây dựng, cần đảm bảo triển khai đúng các giải pháp đã đề ra. Hồ sơ hoàn công được chuẩn bị song song để sẵn sàng trình nộp sau thi công.

Bước 6: Đánh giá Hồ sơ Hoàn công

VGBC kiểm tra hồ sơ hoàn công trong 8 tuần. Hội đồng chuyên gia (PAC) sẽ phản hồi và yêu cầu bổ sung nếu cần. Sau cùng, nếu đủ điểm, dự án được cấp chứng nhận chính thức.